Project in the spotlights: VIBE

19 juli 2022

Avatars inzetten als trainers of spreekbuizen in de gezondheidszorg of het onderwijs; zeker gezien de huidige persoonstekorten lijkt dit de toekomst. Maar kunnen computers praten als mensen? Eruitzien als mensen? En zich gedragen als mensen? MindLabs-project VIBE richt zich op het ontwikkelen en testen van interactieve avatars om deze vragen te beantwoorden.

Virtual Humans in the Brabant Economy – VIBE – is niet zomaar een samenwerking. Het was het allereerste MindLabs-project ooit. Al in januari 2018 sloegen 13 organisaties de handen ineen. Het ecosysteem ontving toen 7 miljoen euro aan Europese subsidie om VIBE te financieren. Prof. dr. Max Louwerse is hoogleraar Cognitieve Psychologie en Kunstmatige Intelligentie aan de Tilburg University en initiatiefnemer van het project: “Wat VIBE bijzonder maakt, is de samenwerking tussen de verschillende partners. Niet alleen kennisinstellingen (Breda University of Applied Sciences, Fontys en ROC Tilburg) en ziekenhuizen (Maxima Medisch Centrum en Spaarne Gasthuis) werken mee. Ook het bedrijfsleven speelt een grote rol. VIBE past daarmee precies bij het idee achter MindLabs.”

Net echt door AI 
De VIBE-avatars communiceren met mensen door middel van spraak, gezichtsuitdrukkingen en beweging, zónder dat ze weten wat die menselijke gebruiker gaat zeggen. Hier komt kunstmatige intelligentie om de hoek kijken. AI helpt bij deze vorm van communicatie. De avatars worden gevoed met algoritmes op basis van specialistische kennis. Voor de geloofwaardigheid van de Virtual Humans is het belangrijk dat ze zo echt mogelijk lijken, inclusief de juiste oogopslag en gezichtsuitdrukkingen. Op Tilburg University worden daarom aspecten als taal en non-verbale communicatie grondig onderzocht. Onder andere door promovendi Guido Linders en Julija Vaitonyte. 

Tilburgs onderzoek 
Linders kijkt in zijn onderzoek naar hoe mensen taal gebruiken en hoe die gegevens vervolgens omgezet kunnen worden in wiskundige en computermodellen. Want alleen met dergelijke modellen kunnen avatars de taal ‘begrijpen'. Vaitonyte kijkt op haar beurt welke non-verbale aspecten, uiterlijke kenmerken en gedragingen de avatars menselijk maken. Ook onderzoekt zij hoe deze vervolgens gemeten kunnen worden met onder andere fysiologische (hersenactiviteit) of gedragsmetingen. Het meten van deze ‘menselijkheid’ is belangrijk om het uiterlijk en de gedragingen van de avatars verder te verbeteren.  

Een andere essentiële pijler in het onderzoek van het team van Tilburg University, is het koppelen van de verbale (taal) en non-verbale aspecten (gelaatsuitdrukkingen). Hierbij wordt eerst bij echte mensen gemeten wanneer zij non-verbale communicatie toepassen. Denk aan het aankijken van een gesprekspartner of het zo nu en dan knikken gedurende een conversatie. Vervolgens wordt dit geïmplementeerd in de avatars. Al deze aspecten zorgen ervoor dat de Virtual Humans zo menselijk mogelijk worden. 

Bariatrische voorlichting en training over zwangerschapscomplicaties 
De communicerende avatars die nu ontwikkeld worden, zien we straks in ieder geval op twee plekken terug. De afdeling bariatrie (obesitas chirurgie) in het Spaarne Gasthuis is er een van. Een avatar moet in de toekomst namelijk een gedeelte van de patiëntenvoorlichting over obesitaszorg geven, is het idee. Het grote voordeel van die constructie: in tegenstelling tot de gemiddelde dokter is een virtueel persoon immers wél altijd beschikbaar. 

In het Maxima Medisch Centrum in Eindhoven, de tweede locatie, wordt de avatar binnenkort ingezet als opleidingstool voor verplegend personeel. De conversatie-avatar wordt momenteel zo geprogrammeerd dat zij de trainees alles kan vertellen omtrent hevig bloedverlies tijdens bevallingen. Het personeel van dit ziekenhuis krijgt te zijner tijd praktijkles van de virtuele trainster.

Multidisciplinaire samenwerking
De avatars uit dit MindLabs-project hebben in de toekomst vooral een ondersteunende rol. Geen vervanging van het personeel dus, maar wel een welkome aanvulling erop. Niet alleen in de zorg, maar bijvoorbeeld ook in het onderwijs. Louwerse: “Want VIBE focust zich nu vooral op de inzet in ziekenhuizen, maar er liggen veel meer mogelijkheden. Bijvoorbeeld in het bedrijfsleven, de luchtvaart en op scholen.”

De subsidie voor het VIBE-project loopt nog tot het einde van dit jaar.  

Meer weten over het project? Klik dan hier

Het VIBE project is een gezamenlijk innovatieproject mogelijk gemaakt door de Europese Unie, OP Zuid, de Overheid, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Tilburg om het regionale innovatiesysteem te versterken.