Project in the spotlights: promovenda Mirjam de Haas over L2TOR

13 mei 2022

Een kleine witte robot wijst naar een houten blokje. “One”, roept het meisje dat tegenover hem op de grond zit, terwijl ook zij met haar vingertje wijst. “Two”, vervolgt de robot. Zijn hand beweegt naar de naastgelegen blokjes. “Twee”, klinkt weer het kinderstemmetje. Het is een scène uit een promovideo van L2TOR (je zegt ‘el tutor’). Al in 2015 werd via dit MindLabs-project een robot ontwikkeld om vreemde talen aan kleuters te leren. Nu, ruim 7 jaar later, is het project 8 robots rijker en zijn er al 6 verschillende promotieonderzoeken rondom dit onderwerp gedaan. En er zullen er nog vele onderzoeken volgen. Want onderzoekster Mirjam de Haas is er ‘nog lang niet klaar mee’.

De Haas is al vanaf het begin betrokken bij L2TOR. Afgelopen april verdedigde ze haar proefschrift ‘Staying engaged in child-robot interaction: A quantitative approach to studying preschoolers’ engagement with robots and tasks during second-language tutoring’. Met succes; ze promoveerde.

Gebaren als voordeel voor leerprestaties
De Haas over haar onderzoek: “In het onderwijs zijn we steeds afhankelijker van digitale hulpmiddelen. Dat heeft COVID-19 nog eens extra aangetoond. Tijdens de coronaperiode zouden digitale hulpmiddelen erg nuttig zijn geweest voor leerkrachten. Robots bijvoorbeeld die, in tegenstelling tot tablets, hun lichaam kunnen gebruiken om zich vergelijkbaar met leerkrachten te gedragen.”

Die herkenbaarheid zit ‘m dan in zaken als gebaren tijdens het praten, zo laat de promovenda weten. Of door het aanwijzen van objecten. “Kinderen kunnen zich zo beter concentreren, blijkt uit onderzoek. Een voordeel voor hun leerprestaties. Bovendien stellen robots kinderen tot sociale interactie in staat. Veel meer dan bij het gebruik van tablets het geval is. En dat is vooral belangrijk bij het leren van een tweede taal.”

Europese samenwerking
L2TOR werd gestart in het kader van Horizon 2020; een EU-financieringsprogramma voor onderzoek en innovatie. Het is een samenwerking tussen 6 Europese universiteiten (waaronder Tilburg University) en 2 bedrijven die de robots hebben ontwikkeld. Het belangrijkste experiment was een grootschalig veldonderzoek waarbij ongeveer 200 Nederlandse kinderen gedurende 7 lessen Engelse woorden leerden. Uit dit onderzoek bleek dat kinderen succesvol leren van robot Robin.

Er was overigens ook een ‘maar’. De robot presteerde niet per se beter dan een tablet. Kinderen leerden met de robot namelijk evenveel woorden als met de tablet. De Haas: “Wel bleek hier dat kinderen meer betrokken zijn als een robot die gebaren gebruikt dan wanneer dat niet het geval is. Dit is voor mij de aanleiding geweest voor mijn eigen proefschrift.”

De toekomst van Robin
Doordat de ontwikkeling op het gebied van AI de laatste jaren erg snel gaat, kan er steeds nieuwe techniek aan de sociale robots worden toegevoegd. “Er valt dus nog voldoende te experimenteren.” De Haas somt enthousiast een aantal nieuwe onderzoeksvragen op. “Door die nieuwe technieken kan een robot bijvoorbeeld steeds meer zelfstandig werken, zonder menselijke instructeur. Wat heeft dit voor invloed op het lesgeven? Of wat kan Robin leren aan oudere kinderen, die al een bredere basiskennis hebben?”

Haar enthousiasme wordt mede aangewakkerd door de omgeving waarin ze opereert, geeft de promovenda aan. “Het dynamische MindLabs-ecosysteem inspireert. Wanneer ik hier aan het werk ben, motiveert mij dit direct.”